"Liburu bat duenak (irakurtzen badu), altxor bat du."/"Quien tiene (y lee) un libro, tiene un tesoro."



sábado, 16 de junio de 2012

Biriatu eta Semprún



 

Biriatun aurkitzen ahal dugu Jorge Semprunen oroitarria, xx.mendea gizon honen bizitzaz hobeki ulertu liteke: mugaz alde batera eta bertzera hainbertze urte ibili ondotik, bertan ehortzia izan nahi zuen iparraldetik hegora begiratzeko.

Muchos años después, siendo ya ministro de Cultura, se publicó el libro que aquí se tituló Adiós, luz de veranos..., en el que Semprún http://es.wikipedia.org/wiki/Jorge_Sempr%C3%BAn rememora esa conversación con la conductora y se pregunta si fue entonces cuando por primera vez pensó que deseaba ser enterrado en el "pequeño cementerio" de Biriatou, "arrimado a una rústica y agreste iglesia". En este "lugar fronterizo, patria posible de los apátridas, entre los dos ámbitos a los que pertenezco (...), en la vieja tierra de Euskal Herria". http://elpais.com/diario/2011/11/26/opinion/1322262013_850215.html

martes, 12 de junio de 2012

twist


 Azken boladan sari eta oihartzun aunitz izan dituen liburuarekin gatoz oraingoan, ea gustoko duzuen!



 Erru sentimenduaz Javier Rojo / El Correo, 2012-03-03
Harkaitz Canok bere lehenengo idazlanetatik argi utzi zuen garrantzizko leku bat izango zuela euskal literaturan, idazle moduan pixka bat gorabeheratsua bada ere, batzuetan literaturarekin gorroto-amodiozko harreman konfliktiboa duela baitirudi. Edonola ere, beti da interesgarria, eta arnas luzeko idazlan bati ekiten dionean, bere trebetasunaren maila agerian geratzen da. Halaxe gertatzen da Twist izeneko nobela mardul honetan. ETAren kontrako gerra zikineko gertakari latzenetako batean oinarritu da idazlea nobela hau egiteko, liburuaren abiapuntuan Soto eta Zeberio izeneko pertsonaien desagertzea jartzen da-eta. Euskal gatazkaren testuinguruan kokatzen du istorioa, eta bertan kontatzen direnetarik askok zuzen zein zeharka euskal gatazka horrekin zerikusirik daukate. Baina liburuan euskal gatazkatik harantzago doa. Argumentuaren erdigunean Diego Lazkano izeneko pertsonaia dugu, Sotoren eta Zeberioren adiskidea eta militantziakidea. Diego Lazkanok ezin du erru sentimendutik ihes egin, bera izan baitzen adiskideak salatu zituena, eta haien desagerpena ahalbideratu zuena. Sentimendu horren pean eraikitzen saiatzen da bere bizitza, eta idazle ospetsua izatera heltzen da, baina itxurazko bizitza horren azpian beste bizitza bat dauka, zeren protagonistak, bere benetako izaera alde batera utzita, galdutako adiskideen bizitza burutu gabeari eusten baitio, Sotok hasi berritan utzitako idazle-lana bere gain hartuta. Lazkanok badaki neurri handi batean egiten ari den bizitza hori ez dela berea, maileguan hartutako izaera daukala bere benetako izaeraren gainean jarrita, eta tentsioa sortzen da bien artean.
Nobelaren erdigunean gertakari horiek eta pertsonaia hau agertu arren, nobelak alderdi gehiago dauzka. Ia izaera independentea duten zortzi ataletan banatuta agertzen da, non gertakariekin zerikusirik duten beste pertsonaia batzuk eta zuzen gai horrekin erlazionatuta ez daudenak ere agertzen diren, non arteaz eta literaturaz, antzerkiaz eta bizitzaz hitz egiten den. Nobela konplexua da, eta batzuetan idazleak bertan bere burua hustu duela ematen du. Eta euskal gatazkaren barruan kokatuta dagoen arren, gatazkaz bainoago adiskidetasunaz, ausentziaz, eta, batez ere, erru sentimenduaz hitz egiten zaigu.
Duda bat bakarrik geratu zait: liburuak izan duen oihartzuna zergatik gertatu da, bere duda-ezinezko kalitateagatik ala argumentua gatazkaren barruan kokatua izan delako?

viernes, 1 de junio de 2012

viernes, 25 de mayo de 2012

Zientziak

Literaturaz gain badaude hainbat esparru interesgarri suerta litezkeenak, jakin-nahiak ez du mugarik, eta sarri ditugun aunitz zalantza modu erraz eta bideratuan ulertzen ahal ditugu. Bigarren Hezkuntza zein Batxilergoko ikasleek euren jakinmina ase dezaten Gaiak  argitaletxeak hainbat liburu Giza  zein Zientzia arloetan argitaratu ditu. http://www.gaiak.net/denda.php



Biologiaren inguruko eztabaida nagusien berri ematen dute lan honetan. Zeregin horretan, eboluzioaren teoriari buruz dagoen eztabaidaz arduratzen da, zientziarekin harremana duten irizpideetan oinarrituz. Horrez gain, gaur egungo biologiaren kontzeptu nagusiak aztertzen dira: lehiak eta lankidetzak; bizit ...

martes, 22 de mayo de 2012

BORGES POETA


La poesía de Borges es sabia, diáfana y clara, cada sílaba, cada letra, cada acento guarda su compostura, su eterno artificio, y a su vez,  con cada palabra se ahonda en la reflexión, en el conocimiento que nos permite acceder a la serenidad y al equilibrio.http://es.wikipedia.org/wiki/Jorge_Luis_Borges
 

Cada aurora (nos dicen) maquina maravillas
capaces de torcer la más terca fortuna;
hay pisadas humanas que han medido la luna
y el insomnio devasta los años y las millas.

En el azul acechan públicas pesadillas

que entenebran el día. No hay en el orbe una
cosa que no sea otra, o contraria, o ninguna.
A mí sólo me inquietan las sorpresas sencillas.

...
Me asombra que una llave pueda abrir una puerta,
me asombra que mi mano sea una cosa cierta,
me asombra que del griego la eleática saeta

instantánea no alcance la inalcanzable meta,
me asombra que la espada cruel pueda ser hermosa,
y que la rosa tenga el olor de la rosa.


LO PERDIDO


¿Dónde estará mi vida, la que pudo
haber sido y no fue, la venturosa
o la de triste horror, esa otra cosa
que pudo ser la espada o el escudo

y que no fue? ¿Dónde estará el perdido

antepasado persa o el noruego,
dónde el azar de no quedarme ciego,
... dónde el ancla y el mar, dónde el olvido

de ser quien soy? ¿Dónde estará la pura
noche que al rudo labrador confía
el iletrado y laborioso día,

según lo quiere la literatura?
Pienso también en esa compañera
que me esperaba, y que tal vez me espera.


miércoles, 16 de mayo de 2012

Koldo Amestoy: ahozkotasunaren xarma.

Sarri ahazten zaigu liburuez at badela oraindik ere kontatzeko grina, pasioa, eta harrigarria suertatzen da kontatzeak berak berez, magiaz, janzten duenean istorioa. Amestoy jaunak ahozkatuz, doinuz, erritmoz istorioei xarma berezia ematen die, horregatik ahoz-ahoz ibiliz hizkuntzak duen magia erakusteagatik dakarkizuegu Amestoy jauna, zein artista den!

viernes, 11 de mayo de 2012

Nobedadeak: Paradisua

Elkar argitaletxearen gomendioak ekarriko dizkizuegu, zein liburu irakurri ezin erabakita bazabiltzate lagungarri izango zaizuelakoan http://www.elkar.com/eu/katalogoa/liburuak/gure-gomendioak Aste honetan Arrate Egañaren "Paradisua" gomendatzen dizuegu, ea gustoko duzuen.


Paradisua, Arrate Egaña: “Bero egiten zuen. Itsasoaren orroa besterik ez zen entzuten. Ilargiaren argiak paisaia mudatu zuen; bazter ezagunak oihan kezkagarri bilakatu ziren, mundu irreala, bake eta bakardadea. Ulertzen nuen toki harekiko lilura. Sorbalda okertua igurtzi nion. Bizkar osoa, lepoa. Basagiroaz kutsatuta edo, sudurra lokiraino hurbildu nion, mendiari zeriona bezain neutroa eta freskoa zen lurrin hura beste behin dastatu guran. Tupustean etzan egin ginen izarpean, adartxo, hartxintxar eta sasizko lardaska hartan, elkarri antsiaz musuka.”
Zoriontasun izpien bila dabiltza Arrate Egañaren kontakizunetako protagonistak. Beren bizitzak dautzan gristasunetik aterako dituen esku salbatzailearen zain, mirari hori une bateko irudipena besterik ez izan arren.
Familiaren abaroan gelditu edo etxetik joan barne tenkan dabiltzan gazteak, bikotean bilatzen zutena aurkitu ezinaz kexatzen diren gizon-emakumeak, beren erdipurdikeria estali nahiz besteen bizitzak banpirizatzen dituzten lagunak...
Bost istorio batu ditu Egañak helduentzako bere lehenengo bilduma honetan; kontatzen den historia bezainbat, pertsonaien erretratuak, haien arteko harremanak, bizi duten giroa zaindu ditu, testuari dentsitatea eta aberastasuna emanez, irakurleak geruzaz geruza deskubritu beharko duena.